yerli sultan
  HASTALIKLAR
 

Gaga Erimesi

Bu hastalık sultancıklarımızın aldıkları vitamin oranıyla direkt olarak alakalıdır. Eğer sultancıklar çok fazla ya da düzensiz bir şekilde vitamin alıyorlarsa, bu vitaminler vücutlarındaki kemik yapısını etkileyeceği için ilk etkilerini gagada gösterirler. Bundan dolayı da ıslak olmayan, standart yemler dahi gagalarına yapışmaya başlayacaktır.

NOT: Sultancıklarımız suluklarından su içtikten hemen sonra yem yemeye başlarlarsa yine yemleri gagalarına yapışabilmektedir. Bu durumda sakin olunmalı ve sultancıklarımız gözlem altına alınmalıdır. Bu durumun sultanımızın su içerken gagasının ıslanması ile mi yoksa gaga erimesiyle mi olduğu konusunda teşhis koymalıyız




 

Göz Enfeksiyonları

İnsanlarda da olduğu gibi hijyenik olmayan ortam ve bunlarla temaslardan dolayı gözün mikrop kapması durumudur. Göz enfeksiyonuna yakalanan sultancılarımızın gözleri sulanır ve gözlerini devamlı surette kaşırlar. Bunun sonucunda göz etrafındaki tüylerin döküldüğü gözlemlenmektedir. Antibiyotik desteği önerilmektedir, ayrıca göze veterinerin önericeği ilaç kullanılır. Hemen kafes ve kafes araç-gereçleri temizlenmeli ve mikroplardan arındırılmalıdır. Bu gibi durumlarda sultanımızda yiyebileceği meyvelerden de verilebilir.

 

Gribal Enfeksiyon

Sultan Papağanları da diğer evcil kuş türlerinde olduğu gibi ısı değişiminden çabuk etkilenirler. Yüksek ısı farklılıkları ya da halk arasında "cereyan" diye tabir edilen durumlara maruz kalan sultancıklarda gribal enfeksiyonlar görülebilir.Bu yüzden en sık görülen hastalık türlerinin başında gelmektedir.Mevsimlerin ilk aylarında dikkatli olmak gerekir.

Gribal enfeksiyona yakalanan sultancıklarda: Yorgunluk, tüylerini devamlı surette kabarık tutma,bütün günü gagalarını ve ayaklarını vücutlarına gömerek geçirme gibi durumlar gözlemlenir. Gribal enfeksiyonun ileri boyuta çıktığı durumlarda sultanlarımız denge kaybı yaşayabilir ve kafes içerisinde hareketsiz kalırlar. Hareket ettiklerinde de tam olarak istediklerini yapamazlar. Hatta ileri seviyede yem ve su ihtiyaçlarını dahi karşılayamazlar. Bu tip durumlarda gereken besinlerle "elle besleme" metoduna geçilmelidir.

Sultanlarımızın bulunduğu ortamların sıcaklıkları hemen sabitlenmelidir (tavsiye edilen 26-27 derece). Kafesleri temiz tutulmalı ve bakımları yapılmalıdır. Bunun yanında "antibiyotik" desteği de kesinlikle sağlanmalıdır. Çünkü vücut dirençleri düştüğü için dışardan destek ihtiyaçları vardır.

NOT: Gribal enfeksiyonlarla, Soğuk Algınlığı en çok karıştırılan hastalıklardır. Soğuk algınlığının belirtileri ve sonuçları daha farklıdır (bakınız Soğuk Algınlığı)


İshal

İshal, dışkının devamlı olarak sıvı surette dışarıya atılma durumudur. Genellikle yaşam ortamının(kafeslerin ve kafes araç-gereçlerinin) hijyenik olmamasından kaynaklanır. Sultancıkların yemesi için uygun olmayan besin türlerini aldıklarında da ishal vakasıyla karşılaşılmaktadır.

İlk olarak hastalık nedeni ortadan kaldırılmalıdır:

Eğer hijyenik olmayan ortamdan dolayı sultanımız ishal olduysa hemen kafes ve araç-gereçleri temizlenmelidir. Suluklarının temizlenmesine özellikle önem verilmelidir ve su temiz olmalıdır.

Eğer beslenme hatalarından dolayı ise; kafesteki bu yanlış besinler çıkarılmalı ve standart beslenme yöntemine (yemlere) dönülmelidir. Bu şekilde beslenme devam ettirilirken meyve yada sebze verilmek istenirse kesinlikle iyi yıkanmalı ve tamamen kurutulmalıdır. Haşlanmış patates bu dönemdeki sultanlara iyi gelecektir.

NOT: İshal teşhisinin tam olarak konması için sultancıklarımızı en az 24-48 saat gözlemlememiz gerekir. Bu süreçte sürekli sıvı dışkılama durumu gözlemlenirse kesin ishal teşhisi konur ve hemen gerekli tedbirler alınmalıdır. Bunun haricinde bazen farklı nedenlerden dolayı sıvı dışkılama görülebilir fakat bu durum gün içerisinde 1 yada 2 kere olursa ishal anlamına gelmemektedir.



 

 



Kabızlık

Sultancıklara uygun olmayan besinlerle beslenmeleri sonucu kabızlık durumuyla karşılaşılır. Bu durumda kuşlar kendilerini zorlamalarına rağmen dışkılayamazlar. Kafalarını öne eğerek ve kanatlarıyla hareket yaparak dışkılamaya çalışırlar. Bunun sonucunda vücudun makat kısmında dışkılayamamaktan dolayı şişikler görülebilir.

Böyle bir durumla karşılaşılınca ılık bir su ile makat bölgesine pansuman yapılabilir. Dışkılamayı kolaylaştırmak için de yumuşak bir şeye (kulak kurdanı gibi) yağ sürülerek makat kısmına girdirilmeden uygulanır.

Sonuç alınmaması durumunda ise geciktirilmeden veteriner-hekime başvurmak gerekir.

NOT: Kabızlık durumunu karşılaşmadan önlemek için; sulukları temiz tutulmalı ve suları bol bol değiştirilmelidirr. Kuş yemi ve kumu kaliteli ürünlerden seçilmelidir.


Kırık Ve Yaralanmalar


Sultan papağanlarımız başlarına gelecek çok çeşitli kazalar sonucunda yaralanabilirler ve vücutlarında kırıklar oluşabilir. Eğer kanatlarında kırık varsa kanatları düşük bir şekilde gezer, uçamaz ve kanatlarını hareket ettirmeye çalışırsa acıyla bağırır. Ayaklarında kırık olursa morarma,şişlik görülebilir ve üstüne basamaz. Kırıktan şüphelenilmesi durumunda derhal veterinere götürülmeli ve veterinerin röntgen çekmesi sağlanmalıdır. Dışarıdan yapılan muayeneler kesin teşhisi koyma konusunda yeterli olmamaktadır.

Yaralanmalar ise kuşlarımızın kafes içinde çırpınmasıyla bile kolayca meydana gelebilir. Genelde kanatların büküm yerlerinde kanamalar olur. Kanaması olduğu taktirde endişenilmemelidir. Kanama olan bölgeye %3 oksijen barındıran su ile hafif şekilde pansuman yapın. Kanamayı durdurmak için; kanama kesici toz, mısır unu, karbonat veya pudra da bölgeye uygulanabilir.

Yara veya kanama eğer ayak veya bacakta ise bölgeye antibiyotik etkisi olan merhem sürülmeli ve üzeri hafifçe sarılmalıdır.

Eğer kanama vücutta ise gazlı bez ile sarılabilir. Bu uygulamalar veteriner-hekimin olmadığı durumlarda yapılmalıdır. Aksi takdirde veteriner-hekime başvurulmalıdır.

Bunun dışında yapılması gerekenler kuşunuza mutlaka sıcak bir ortam sağlamak, vitamin takviyesi yapmaktır. Çünkü kan kaybeden kuşların vücut ısısı düşer. Kendisi zamanla düzelecektir. Eğer zinde olduğuna hükmederseniz, günün sıcak bir saatinde kanlarını temizlemesi için onu fısfısla ıslatabilirsiniz.


Kızgınlık Yumurtlaması


Eşi olmayan veya eşiyle anlaşamayan dişi sultan papağanlarının boş yumurtalar yumurtlamasıdır. Doğru müdahale edilmediği ve rahatsızlıkları giderilmediği sürece yumurtlamaya devam eden sultan papağanları için 5-6 yumurtadan sonrası tehlike arz etmektedir.

Bu durumda olan sultan papağanlarına vitamin ve mineral takviyesi yapılmalıdır. Eğer eşi olan ve anlaşamayan bir dişi sultancıksa, eşinden ayrılmalı, yuvalık çıkarılmalı ve üretim için uygun olan sıcaklık ve ısı alma değerlerinin oluşmaması sağlanmalıdır. Tek de beslense çift de beslense, bu dişi papağanınıza yalancı bir kuluçka yaşatmak gerekir. Bunun için ya yumurtladığı yumurtalardan 2-3 tanesine el sürülmemeli ve üzerinde oturmasına izin verilmeli ya da bilye,taş gibi yumurtaya benzetilebilecek ancak ısıtamayacağı nesneler koyarak kuluçkadan çıkması sağlanmalıdır.


Mantar


Sultan papağanlarında nadiren görülen bir rahatsızlıktır. Normalde her sultan papapağanının sindirim sisteminde az miktarda bulunan Candida albicans mantarının çoğalmasıyla veya sindirim sisteminde hasar meydana gelmesiyle ortaya çıkar. Gaga, tüyler, deri, gözler, sindirim ve solunum sistemlerinde enfeksiyon oluşmasına neden olabilir.

Mantarın solunum sisteminde olması ötüş değişiklikleri, hırıltılı nefes alma, yorgunluk, burunda akıntıya neden olur.Burun deliklerine yerleşen mantarlar, burun deliklerini tahrip eder ve deliklerin büyümesine neden olurlar. Bu durumda deliklerde biriken tortular temizlenmelidir.

Gagada oluşursa ağız kokusu ve beyaz plaklar gözlenir, iştahsızlık,yemi çıkarma ve halsizliğe neden olur. Yemlerin kursaktan inmesi geçleşir.

İshal, kusma ve kilo kaybı görülmesi mantarın sindirim sisteminde ilerlemesinin belirtileri olabilir.

Tedavisi mutlaka veteriner gözetiminde olmalıdır. Önlem olarak bilinçsiz antibiyotik kullanımından, papağanın yanında sigara içilmesinden kaçınılmalı, beslenmesine ve kafes temizliğine dikkat edilmelidir. Özellikle A vitamini eksikliği hastalığa neden olmaktadır.



 

Psikolojik Hastalıklar

Sultan Papağan'larının narin hayvanlar olduğunu unutmamak gerekir. Çevre şartlarından, maddi-manevi, çok çabuk etkilenebilirler. Psikolojik hastalıklar ise genelde manevi yani fiziksel olmayan çevre şartlarından ötürü meydana gelmektedir. Bu hastalıkların genel çözümü onları bu soruna iten sebepleri ortadan kaldırmaktır.

Psikolojik hastalıklar şu ana başlıklarda toplanabilirler:

 

Tüy Yolma:

En belirgin psikolojik hastalıktır ve teşhisi de doğru yaklaşıldığı müddetçe çok kolaydır. Sultan Papağanlarında bu hastalığa çok fazla rastlanılmaz. Bir çok sebepten ötürü meydana gelmiş olabilir: yeni evine gelen papağanın önceki ortamını özlemesi, yaşadığı ortamdan hiç memnun olmaması, devamlı stres altında olması, devamlı korkmasını gerektiren durumların olması vb çeşitleri sebepler sayılabilir. Kesin ve tek bir sebebi yoktur.

Tüy yolma teşhisinin konabilmesi için: sultancıkların vücutlarındaki bir ya da birkaç bölgeyi kanatana, yaralayana veya iyice kel bırakana kadar yolması gerekir. Bu duruma düşen bir sultan uzun süre gözlem gerektirmeksizin kolayca teşhis edilebilir.

Her psikolojik hastalıkta olduğu gibi bu hastalığın da çözümü sebep(ler)in ortadan kaldırılmasıyla mümkündür. İyi bir gözlemden sonra sultancığımızın bu duruma neden düştüğü konusunda bir karara varıp o şartları değiştirmemiz gerekmektedir.

NOT: Sultan Papağanları günün büyük bir bölümünü kendilerine ayırıp tüylerini düzeltmeyi seven hayvanlardır. Gagaları ile hem yeni çıkan tüyler için vücutlarını hazırlarlar ya da hali hazırda var olan tüyleri düzeltirler. Tüy Yolma hastalığının bununla karıştırılmaması gerekir. Zaten karıştılması da zordur. Çünkü Tüy yolma hastalığında Sultancıklar kendilerini çirkinleştirip zarar verirler. Tüy düzeltme de ise rahat ve sakindirler, kendilerine zarar vermezler.


 

Çığlık Atma:

En yukarda da bahsettiğimiz gibi psikolojik hastalıklar için "kesin ve tek nedeni şu"dur denilemez. Bu hastalıkta da diğerleri gibi gözlem gerektirir. Gözlem sonucunda en iyi karara sultancıklarımızın sahipleri karar vereceklerdir.

Bu hastalığa yakalanan sultancıklar normal zamandaki ötüşlerinden farklı olarak adeta çığlık atarlar. Zaten bu durum dinleyenler tarafından farkedilebilir. Çünkü çok korkmuş ya da canı acıyorcasına çığlıklardır bunlar.


Kusma:

Kusma hastalığı sultancıklarda çeşitli nedenlerden dolayı görülebilir. Başlıca kusma nedenleri fiziksel durumlardır. Fiziksel nedenli kusmalar diğer hastalıkların bir sonucu olarak ortaya çıkar. Bir de psikolojik nedenlerden dolayı kusma hastalığı görülebilir. Bunun nedenleri ise diğer psikolojik hastalıklara göre biraz daha belirgin olabilir (eşinden ayrı düşmek yada eş istiyor olmak vb).

Eğer sultancığımız diğer hastalıkların belirtilerini göstermeksizin kusuyorlarsa (yani hiçbir fiziksel neden olmadığına kanaat getirirseniz) psikolojik nedenler araştırılmalı ve ihtiyaçları karşılanmalıdır. Bunun yanında kusma hastalığına ister fiziksel ister psikolojik yakalansın, sultanlarımıza haşlanmış patates vererek bu dönemde beslenmesinde yardımcı olunabilir.

 


 

Titreme:

Titreme özellikle korkan, ürken sultancıklarda görülür. Ani yüksek gürültü, kafes sarsıntısı, darbe vb korkutucu durumlara maruz kalan sultancıklarda kısa yada uzun süreli titreme durumuyla karşılaşılır. Bu durumdaki sultancıklarla sakin sesle konuşmalı yada hafif sesli müzik (klasik müzik önerilir) dinleterek onları rahatlatmalıyız.

Not: Titreme Sultan Papağanlarında çoğu zaman üşüme yada  fiziksel hastalıklardan ötürü görülür. Korkudan titreme ise basit atlatılabilen çok önemli olmayan geçici bir durumdur. Buna rağmen geçmezse veteriner-hekime başvurmakta fayda vardır.


 


 


 


 


 

 

 


 
 
 
 
 
 
 
 
   
 
Bu web sitesi ücretsiz olarak Bedava-Sitem.com ile oluşturulmuştur. Siz de kendi web sitenizi kurmak ister misiniz?
Ücretsiz kaydol